Jak się uczyć skutecznie

Nie każdy sposób nauki działa tak samo dobrze. Poniżej to, co mówią badania, i jak to wygląda u nas.

01

Testuj się zamiast tylko czytać

Bardzo skuteczne

Co mówią badania. Samodzielne rozwiązywanie zadań i sprawdzanie się z pamięci (nie zaglądanie do notatek) należy do dwóch technik, które w przeglądzie 10 metod nauki Dunlosky'ego i współpracowników dostały najwyższą ocenę użyteczności.

Jak to robimy na zajęciach

Po każdym temacie masz ćwiczenia (od 5 zadań z odpowiedziami i rozwiązaniami), a w planie są krótkie testy z działów i dwa pełne arkusze próbne na czas.

Jak możesz to robić w domu

Najpierw spróbuj rozwiązać zadanie sam(a), nawet jeśli nie masz pewności. Dopiero potem sprawdź rozwiązanie.

02

Rozłóż naukę w czasie

Bardzo skuteczne

Co mówią badania. W tym samym przeglądzie druga technika o najwyższej ocenie to rozłożenie nauki w czasie. Lepiej uczyć się krócej i regularnie niż skumulować wszystko tuż przed egzaminem.

Jak to robimy na zajęciach

Zajęcia są co tydzień przez cały rok szkolny. Do trudnych działów wracamy w powtórkach i na arkuszach próbnych.

Jak możesz to robić w domu

Do tematu z zajęć wróć po 1–2 dniach, potem po tygodniu, a potem przy powtórce przed arkuszem. Krótko, ale kilka razy.

03

Mieszaj rodzaje zadań

Pomocne, szczególnie w matematyce

Co mówią badania. W badaniach z matematyki uczniowie, którzy ćwiczyli różne typy zadań na przemian (zamiast jednego typu naraz), uzyskiwali znacznie lepsze wyniki na teście po pewnym czasie. W jednym dużym badaniu w szkołach było to 61% wobec 38%. Nowsze badania pokazują jednak, że efekt bywa mniejszy lub trudniejszy do zmierzenia w dłuższej perspektywie.

Jak to robimy na zajęciach

Arkusze próbne i zadania maturalne łączą wiele działów naraz, tak jak na egzaminie.

Jak możesz to robić w domu

Gdy powtarzasz, nie rozwiązuj dziesięciu takich samych zadań z rzędu. Dobierz po jednym z kilku działów.

04

Tłumacz rozwiązanie własnymi słowami

Pomaga zrozumieć, nie tylko zapamiętać

Co mówią badania. Pytanie „dlaczego tak?” i objaśnianie kroków rozwiązania własnymi słowami to techniki opisane w przeglądzie Dunlosky'ego. Nie mają tak mocnych dowodów jak dwie pierwsze, ale dobrze uzupełniają testowanie.

Jak to robimy na zajęciach

W pracach domowych piszesz nie tylko wynik, ale i tok rozumowania. Nauczycielka go ocenia, a Ty możesz zadawać pytania na zajęciach i prywatnie.

Jak możesz to robić w domu

Po rozwiązaniu zadania powiedz sobie, dlaczego użyłaś/użyłeś właśnie tego wzoru. Jeśli nie umiesz odpowiedzieć, to znak, że warto o to zapytać.

05

Informacja zwrotna na bieżąco

Przyspiesza naukę

Co mówią badania. Konkretny komentarz do rozwiązania (co poszło dobrze, gdzie jest błąd) uczy więcej niż sama ocena. Jest to dobrze znane w badaniach nad nauczaniem, chociaż zależy od jakości komentarza.

Jak to robimy na zajęciach

Wynik zadania sprawdza się od razu, a nauczycielka przegląda Twoje rozwiązania i dodaje komentarz.

Jak możesz to robić w domu

Poprawiaj swoje błędy na piśmie i zapisuj, jaki to był typ pomyłki (rachunek, wzór, niedokładne czytanie polecenia).

Na czym nie warto polegać

Wielokrotne czytanie notatek, podkreślanie i przepisywanie tekstu to najpopularniejsze sposoby nauki, a w tym samym przeglądzie dostały niską ocenę użyteczności. Dają poczucie, że umiesz, ale słabo to sprawdzają. Po przeczytaniu notatek zamknij je i spróbuj rozwiązać zadanie.

A metoda Pomodoro?

Pomodoro to praca w krótkich blokach (np. 25 minut) z przerwami. Badania, które znalazłam, pokazują raczej korzyści dla skupienia i walki z odkładaniem na później, a bezpośrednich dowodów na lepsze wyniki w nauce jest niewiele. To dobry sposób organizacji, ale nie jest metodą „cudowną”. Na naszych zajęciach robimy 5-minutową przerwę w połowie, żeby utrzymać skupienie. Jeśli łatwo się rozpraszasz, spróbuj 25–40 minut nauki i 5–10 minut przerwy i zobacz, czy Ci to pomaga.

Źródła

Żadna metoda nie działa za każdym razem u każdego. Pomagają najbardziej osobom, które się do nich stosują regularnie.